Met een zorgvolmacht kan iemand die wil anticiperen op zijn wilsonbekwaamheid de bevoegdheid om belangrijke handelingen of beslissingen te nemen toevertrouwen aan een persoon naar keuze. Dit brengt heel wat gemoedsrust en praktische voordelen met zich mee, maar helaas ook enkele nadelen. Wat is een zorgvolmacht juist? Hoe moet de overeenkomst opgesteld worden en wat zijn de valkuilen? Ontdek het antwoord op al deze vragen in dit artikel.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Wat is een zorgvolmacht?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Een zorgvolmacht is een overeenkomst tussen een ‘lastgever’ en een vertrouwenspersoon (de lasthebber) die dankzij de volmacht de bevoegdheid krijgt om beslissingen te nemen in naam van de lastgever wanneer deze hier zelf niet meer toe in staat is. Een ernstige ziekte of zwaar ongeval kan er namelijk toe leiden dat u zelf niet meer wilsbekwaam bent om persoonlijke, financiële of medische keuzes te maken. Met een zorgvolmacht kan u aan één of meerdere personen die u vertrouwt een volmacht te geven om die beslissingen in uw plaats te nemen.
Wie die vertrouwenspersoon precies is, beslist de lastgever volledig zelf. In de meeste gevallen wordt gekozen voor een partner of kind, maar dat is geen vereiste. Ook de datum wanneer de volmacht uitwerking heeft, wordt gekozen door de te beschermen persoon. Dit kan een specifieke datum of voorwaarde zijn, of kan uitgesteld worden tot de lastgever als wilsonbekwaam wordt beschouwd. Hoewel dit een van de belangrijkste voordelen van de zorgvolmacht is, houdt het ook een nadeel in dat we later in dit artikel verder toelichten. Belangrijk is wel dat de volmacht enkel geldig is als de lastgever nog wilsbekwaam was op het moment dat de overeenkomst werd opgesteld. Indien niet, zal het (net zoals zonder zorgvolmacht) alsnog een vrederechter zijn die in geval van wilsonbekwaamheid een bewindvoerder aanduidt.
De overeenkomst kan heel ruim of net heel beperkt opgesteld worden. Voor bevoegdheden met betrekking tot het vermogen van de te beschermen persoon wordt er een onderscheid gemaakt tussen:
Daden van beheer: beperkt tot het beheer van uw vermogen. Denk bijvoorbeeld aan het verhuren van een appartement, facturen betalen, beleggingen doen, enzoverder. Deze algemene bevoegdheid spreekt vaak voor zich en hoeft niet gedetailleerd beschreven te worden in de volmacht, al kan u dat wel doen indien gewenst.
Daden van beschikking: uitgebreid tot handelingen met daadwerkelijke impact op iemands vermogen, zoals een woning verkopen, schulden betalen, of schenkingen doen. Deze bevoegdheid kan enkel gegeven worden wanneer de zorgvolmacht bij een notaris opgesteld wordt.
Daarnaast kan de lastgever ook zaken die betrekking hebben op zijn persoon toevoegen aan de zorgvolmacht. Zo kan u bijvoorbeeld garanderen dat de volmachthebber erop toeziet dat u alle noodzakelijke zorgen ontvangt in geval van ziekte of een ongeval, of dat u in een rust- of verzorgingsinstelling terechtkan die aan uw (financiële) wensen voldoet.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Rekeningen en diensten op maat voor advocaten?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Ontdek het gespecialiseerde aanbod van ING Privalis voor al uw specifieke banknoden als jurist.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Een zorgvolmacht opstellen bij de notaris: zo werkt het"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Om zeker te zijn dat een zorgvolmacht rechtsgeldig is en alle nodige details bevat, of om ook daden van beschikking toe te voegen, is het aangewezen om de overeenkomst samen met een notaris op te maken. Hieronder geven we alvast een overzicht van de verschillende stappen en hun kostprijs.
1) Bepalen van de omvang van de volmacht
Het is belangrijk om de overeenkomst zo gedetailleerd mogelijk op te maken: betreft de overeenkomst enkel het beheer van uw vermogen of ook de beschikking ervan, wenst u bepaalde zorgaspecten, wat zijn de bevoegdheden en eventuele vergoedingen van de lasthebbers, en op welke datum gaat de volmacht in?
Sinds 1 januari 2023 geldt een vast ereloon van 195 euro (of 295 euro in geval van twee lastgevers) voor het opstellen van een zorgvolmacht.
2) Ondertekenen door lastgever en lasthebber(s)
De zorgvolmacht moet ondertekend worden door alle betrokken partijen. Zodra de zorgvolmacht definitief is, moet u ook 50 euro registratierechten betalen.
3) Inschrijving in het Centraal Register voor Lastgevingen
Tot slot zal de notaris de zorgvolmacht registreren in het Centraal Register voor Lastgevingen. Dit is een essentiële laatste stap, want zonder registratie zal de volmacht immers niet langer gelden van zodra de lastgever wilsonbekwaam wordt, wat het hele initiële doel van de overeenkomst ondermijnt. De kostprijs van deze inschrijving bedraagt 24 euro en kan via de derdenrekening van de notaris betaald worden.
Boven op deze kosten komen ook nog het recht op geschriften (een federale belasting op akten) van 50 euro en eventuele bijkomende dossier- en notariskosten.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"De zorgvolmacht: wat zijn de nadelen?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Een zorgvolmacht heeft naast zijn vele voordelen helaas ook enkele nadelen. Aangezien de overeenkomst tot stand komt zonder enig toezicht van de rechtbank, kan er soms misbruik gemaakt worden van de te beschermen persoon door hen bepaalde bevoegdheden aan te praten. Daarnaast ontstaan er ook vaak familiale conflicten over wie welke bevoegdheden toegewezen krijgt, bijvoorbeeld wanneer slechts één kind als lasthebber wordt aangeduid. Hoewel een onderhandse zorgvolmacht (zonder tussenkomst van de notaris) mogelijk is, blijft het daarom aangewezen om te vertrouwen op de expertise en onpartijdigheid van een notaris.
Ook de mogelijkheid tot uitstellen van de inwerkingstelling van de volmacht kan tot geschillen leiden. Zo geldt de volmacht bijvoorbeeld pas van zodra de lastgever niet meer in staat is om zelfstandig beslissingen te nemen, maar het is niet altijd eenvoudig om objectief de grens te bepalen tussen een wilsbekwame en wilsonbekwame persoon.
Bovendien belet de zorgvolmacht niet dat een wilsonbekwame persoon ook zelf nog bepaalde beslissingen neemt of handelingen uitvoert. Ondanks de volmacht dat de lasthebbers ontvangen voor het beheer van zulke zaken, blijft u als beschermde persoon vrij om over uw vermogen te beschikken. In bepaalde gevallen zal een zorgvolmacht dan ook niet de nodige bescherming kunnen bieden en zal de tussenkomst van een rechter onvermijdelijk zijn.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Advies van experts voor experts"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Profiteer van de 20 jaar ervaring en knowhow van ING Privalis.
"}}]}}}