Laat ons vertrekken vanuit een eenvoudige en vaak voorkomende situatie. Vader en moeder wonen samen in een villa (de gezinswoning) van bijvoorbeeld 1.000.000 euro, waarvan ze elk voor de helft eigenaar zijn (gemeenschappelijk vermogen). Ze hebben 2 meerderjarige kinderen. Ze hebben ook een huwelijkscontract met een keuzebeding.
Stel dat vader overlijdt. Dankzij het keuzebeding kan moeder, na het overlijden van haar man, ervoor kiezen om volle eigenaar van de volledige gezinswoning te worden. Ze moet op die gezinswoning geen successierechten betalen. De gezinswoning is in de 3 gewesten immers volledig vrijgesteld van successierechten.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Dure successierechten!"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Het voornaamste gevolg van de verkrijging in volle eigendom van de woning is dat bij het overlijden van de moeder, de kinderen de volledige gezinswoning in volle eigendom zullen erven en er dus ook successierechten op zullen moeten betalen.
Zonder dat keuzebeding zouden ze slechts de helft van de woning van hun moeder erven, want in dat geval hadden ze bij het overlijden van hun vader de andere helft al in blote eigendom geërfd. Daardoor zouden ze 2 keer een kleiner bedrag aan successierechten betaald hebben.
Concreet: Wanneer de 2 kinderen de volledige woning van hun moeder erven, erven ze elk 500.000 euro onroerend goed in volle eigendom. Daarop zullen ze in Vlaanderen (waar de roerende en onroerende goederen afzonderlijk belast worden in de successierechten) ELK 87.000 euro successierechten betalen. In de veronderstelling dat de nalatenschap enkel dit onroerend goed zou bevatten, zou dat in Wallonië 86.625 euro en in Brussel 85.750 euro zijn. Uiteraard zal de nalatenschap naast dit onroerend goed ook nog andere goederen bevatten, en omdat in Wallonië en Brussel de roerende en onroerende goederen niet afzonderlijk belast worden, zullen de successierechten op dat onroerend goed in de praktijk nog (veel) hoger liggen.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Is schenken beter dan laten vererven?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Om de fiscale kost van de overgang van de villa van de moeder naar de kinderen te beperken, kan de moeder in het kader van een successieplanning vóór haar overlijden de woning aan de kinderen schenken. Ze kan daar gerust mee wachten tot ze heel oud is en zeker weet dat ze de woning zelf niet meer nodig zal hebben. Ze kan de woning echter ook vroeger schenken, eventueel met voorbehoud van vruchtgebruik. Zo kan ze zelf levenslang in de woning blijven wonen, ze verhuren enz.
Door de schenking is het onroerend goed weg uit de nalatenschap, zodat er geen successierechten meer op betaald moeten worden.
Goed op te weten: Voor de schenkingsrechten maakt een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik geen enkel verschil in vergelijking met een schenking van de volle eigendom. In beide gevallen worden de schenkingsrechten immers berekend op de waarde van de volle eigendom.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Schenkingsrechten zijn goedkoper!"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De schenkingsrechten op onroerende goederen liggen – zeker wat de laagste tariefschijven betreft – een heel stuk lager dan de successierechten. In tegenstelling tot de successierechten zijn de tarieven van de schenkingsrechten op onroerende goederen in de 3 gewesten dezelfde:
| Schijf (in euro) | Tarief van toepassing op de overeenkomstige schijf | Totaalbedrag van de belasting op de voorgaande schijven |
| €0,01 - €150.000 | 3% | - |
| €150.000,01 - €250.000 | 9% | €4.500 |
| €250.000,01 - €450.000 | 18% | €13.500 |
| boven €450.000 | 27% | €49.500 |
Concreet: de 2 kinderen krijgen elk 500.000 euro aan onroerend goed via een schenking, en daarop betalen ze (in de 3 gewesten) ELK 63.000 euro schenkingsrechten, wat beduidend minder is dan de successierechten die ze anders bij het overlijden van de moeder zouden moeten betalen (zie hoger).
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Schenk ‘in stukjes’!"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Als moeder nog relatief jong is, kan ze om de 3 jaar een schijf van 150.000 euro van het onroerend goed aan elk van haar kinderen schenken. Er moet telkens 3 jaar tussen de verschillende schenkingen zitten, omdat ze anders bij elkaar opgeteld worden om het toepasselijke tarief van de schenkingsrechten te bepalen (dit om te vermijden dat men vlak voor het overlijden nog snel meerdere onroerende schenkingen op korte tijd zou doen om telkens de laagste tarieven te kunnen genieten, met als enige doel de veel duurdere successierechten te vermijden). Op die manier kan optimaal van de laagste tarieven geprofiteerd worden. Schenkt ze (over een periode van iets meer dan 6 jaar) bijvoorbeeld 2 keer 150.000 euro en één keer 200.000 euro onroerend goed aan elk van haar kinderen, dan kunnen ze 3 keer profiteren van de schijf van 3%!
Concreet: In dat geval zouden ze (in de 3 gewesten) ELK slechts 18.000 euro schenkingsrechten moeten betalen.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Progressievoorbehoud inzake successierechten"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Let wel, in Vlaanderen en Wallonië schenkt men wel best minimaal 3 jaar vóór zijn overlijden AL zijn onroerende goederen weg omwille van het zogenaamde ‘progressievoorbehoud’ of ‘opduweffect’. Dat betekent niet dat er op de geschonken onroerende goederen alsnog successierechten betaald zullen worden, maar wel dat de waarde van de goederen die in de loop van de 3 jaar voor het overlijden geschonken zijn, opgeteld wordt bij de waarde van de (in Vlaanderen enkel onroerende) goederen die zich in de nalatenschap bevinden, om het tarief van de successierechten te bepalen dat op die onroerende goederen van toepassing is.
Die (onroerende) goederen in de nalatenschap worden als het ware ‘opgeduwd’ naar de hogere tariefschijven. In de praktijk zal dat meestal betekenen dat ze volledig tegen de hoogste tarieven in de successierechten belast zullen worden (tussen ouders en kinderen is dat 27% in Vlaanderen en 30% in Wallonië). Die goederen zullen dus niet kunnen profiteren van de laagste schijven van 3% en 9%. Daardoor wordt het voordeel van de schenking van (een deel van) de onroerende goederen vóór het overlijden grotendeels ongedaan gemaakt.
Tip: in Brussel kent men de regel van het progressievoorbehoud inzake successierechten niet. Daar hebben onroerende schenkingen in de laatste 3 jaar voor het overlijden met andere woorden geen invloed op de tarieven van de successierechten op de (onroerende) goederen die zich nog in de nalatenschap bevinden.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Wenst u meer informatie?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Neem contact op met uw Private Banker en jullie vinden samen oplossingen die beantwoorden aan uw situatie, behoeften en doelstellingen.
"}}]},"hasMacro":false,"id":"761ff212-1d76-434b-bfb1-15893d318314","localeString":"nl-BE","mainHeaderZone":{"backLink":{"textLink":{"text":"Inzichten voor wie verder kijkt","url":"/nl/private-banking/nieuws"}},"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"body":"U bezit één of meerdere onroerende goederen. Wanneer u overlijdt, zullen uw kinderen daar (veel) successierechten op betalen. Is het fiscaal gezien dan niet beter om die onroerende goederen tijdens uw leven aan uw kinderen te schenken? Waarop moet u letten?","title":"Onroerend goed schenken of laten vererven?"},"date":"2024-02-01","readingTime":5},"publishDate":"2024-06-10T13:51:04.640+02:00"}}