Een gepassioneerde whiskyliefhebber verzamelt een mooie collectie whiskyflessen. Hij koopt en verkoopt regelmatig flessen whisky, onder andere via veilingplatformen. De aan- en verkopen zijn bedoeld om zijn verzameling Schotse whisky om te zetten in Japanse whisky.
De fiscus kreeg dit toevallig in de gaten en oordeelde, gezien het (volgens hem) grote aantal verrichtingen (bij een onderzoek telde de fiscus bovendien 116 flessen whisky bij de man thuis), dat de betrokkene een handel in whisky uitoefende. Hij belastte de inkomsten uit de verkoop van de whiskyflessen dan ook als beroepsinkomsten.
De whiskyliefhebber was het daar niet mee eens, stapte naar de rechtbank. De rechtbank van eerste aanleg te Hasselt gaf de man ongelijk (Rb. Hasselt, 18 februari 2021). Volgens de rechtbank werd aangetoond dat de verkoop van dranken (in het bijzonder whisky) wel degelijk een beroepswerkzaamheid vormde gelet op het aantal en de hoge frequentie van de verkopen en de zeer aanzienlijke vergoedingen. De rechtbank verwees ook naar het groot aantal pakketten dat de man per post verzond. Hij verkocht ook regelmatig drank via online veilingplatformen en via een publieke groep op Facebook. Bij de betalingen werd in de mededeling vaak niet aangeduid over welk type drank het ging maar het bleek wel dat er soms meerdere flessen tegelijk werden aangekocht of verkocht, en dus niet om één fles uit een collectie.
De whiskyliefhebber legde zich daar niet bij neer en tekende hoger beroep aan tegen dit vonnis. Volgens hem past dit immers wel degelijk perfect in het normaal beheer van zijn privépatrimonium, dat ook een whiskyverzameling omvat. Uiteindelijk kreeg hij van het hof van beroep ook gelijk (Antwerpen, 18 oktober 2022).
"}},{"componentType":"paragraph","title":"Geen beroepsactiviteit volgens de rechter!","richBody":{"value":"Volgens het hof is het de fiscus die moet bewijzen dat er sprake is van een beroepsactiviteit, wat inhoudt dat hij het bestaan moet bewijzen van een geheel van verrichtingen die zich vaak genoeg voordoen en met elkaar verbonden zijn om een voortdurende en gewone bedrijvigheid uit te maken en die niet bestaan in het normaal beheer van een privévermogen.
Maar in dit geval toont de fiscus volgens de rechter niet aan dat er "sprake is van een activiteit van aan- en verkoop van alcoholische dranken die het niveau van een normaal beheer van een privévermogen overstijgt". De rechter haalt daarvoor onder andere volgende argumenten aan:
De rechter besluit dan ook dat de fiscus niet aantoont dat er sprake is van een activiteit van aan- en verkoop van alcoholische dranken die het niveau van een normaal beheer van een privévermogen overstijgt. Van een beroepsactiviteit kan dus geen sprake zijn. Meer nog, zelfs de belasting van de inkomsten als een ‘divers inkomen’ is niet mogelijk (want er is sprake van een normaal beheer van het privévermogen).
"}},{"componentType":"paragraph","title":"Wanneer toch ‘divers inkomen’?","richBody":{"value":"Zoals hierboven aangegeven, kunnen inkomsten uit een bepaalde activiteit slechts als beroepsinkomsten belast worden (dus tot 50% plus gemeentebelastingen én sociale bijdragen) wanneer er sprake is van een ‘beroepsactiviteit’, wat inhoudt dat hij het bestaan moet bewijzen van een geheel van verrichtingen die zich vaak genoeg voordoen en met elkaar verbonden zijn om een voortdurende en gewone bedrijvigheid uit te maken en die niet bestaan in het normaal beheer van een privévermogen. Er moet met andere woorden sprake zijn van een professionele organisatie en een voldoende aantal professionele verrichtingen.
Is dat niet het geval, dan zijn die inkomsten in principe nog altijd belastbaar, meer bepaald als een zogenaamd ‘divers inkomen’. De bedoeling van de wetgever was opbrengsten van louter occasionele of toevallige verrichtingen, die niet als winstgevende bezigheden beschouwd konden worden, toch te belasten. Ze worden belast tegen een tarief van 33% plus gemeentebelastingen (maar er zijn geen sociale bijdragen op verschuldigd).
Tegelijk werd een uitzondering gemaakt voor “normale verrichtingen van beheer van een privé-vermogen bestaande uit onroerende goederen, portefeuillewaarden en roerende voorwerpen”. Voor de wetgever vormden onroerende goederen, portefeuillewaarden en roerende voorwerpen de normale bestanddelen van een privévermogen, en moesten daden van dagelijks beheer van die bestanddelen door een goed huisvader dus onbelast blijven.
Het is dus énkel indien een activiteit het normale beheer van een privévermogen te buiten gaat, dat de inkomsten ervan belastbaar kunnen zijn.
Wanneer de grenzen van het normale beheer van een privévermogen precies overschreden worden, is een zogenaamde feitenkwestie. Dat betekent dat men dit geval per geval beoordeelt, zoals de rechter bij onze whiskyliefhebber gedaan heeft. De rechter heeft gekeken hoe hij in zijn concrete situatie tewerk ging, en heeft op basis daarvan geoordeeld dat die grenzen in dit geval niet overschreden werden. Maar waren de feiten enigszins anders geweest, dan had de rechter misschien geoordeeld dat de grenzen van het normale beheer wél overschreden waren.
"}},{"componentType":"paragraph","title":"Wat met úw hobby?","richBody":{"value":"Het verhaal van de whiskyliefhebber kan uitgebreid worden naar tal van andere, gelijkaardige activiteiten. ‘Whisky’ kan bijvoorbeeld vervangen worden door wijn, oldtimers, antiek, kunstwerken, prijsduiven, … Dat betekent dat ook de opbrengst van bijvoorbeeld de verkoop van een oldtimer of een kunstwerk in principe niet belastbaar is, zolang u binnen de grenzen van het normale beheer van uw privévermogen blijft. Zo heeft bijvoorbeeld het hof van beroep te Antwerpen op een gelijkaardige manier geoordeeld dat de verkoop van een wedstrijdduif voor een prijs van 58.000 euro onbelast kon blijven omdat dit de grenzen van het normaal beheer van het privévermogen niet te buiten ging (Antwerpen, 8 januari 2019).
De rechter geeft in dit arrest een aantal concrete elementen waarop hij zich gebaseerd heeft om te besluiten dat de grenzen van het normale beheer niet overschreden zijn. Die elementen kunnen voor andere, gelijkaardige activiteiten een richtsnoer vormen.
De rechter hecht onder andere belang aan volgende elementen:
De cijfers op zich spelen weinig rol, al kunnen ze wel een element zijn dat in het geheel van de feitenkwestie toch relevant is. Als bijvoorbeeld iemand met een vermogen van 1.000.000 euro een bedrag van 600.000 euro in oldtimers of kunst investeert en deze later met winst verkoopt, kan men zich de vraag stellen of dat wel in het ‘normaal beheer van zijn privévermogen’ past. Als daarentegen iemand met een vermogen van 30.000.000 euro dezelfde investering doet, zal die vraag wellicht nooit gesteld worden…
Let op! Het is niet omdat de rechter in de hierboven aangehaalde gevallen een voor de belastingplichtige gunstig oordeel geveld heeft, dat dit altijd het geval zal zijn. Alles hangt af van de concrete feiten. Bovendien kost een procedure voor de rechtbank tijd en geld. Bouw dus altijd de nodige voorzichtigheid in.
Conclusie: