Meerwaarden bij de verkoop van aandelen zijn voor particuliere beleggers in principe vrijgesteld van belasting. Tenminste, voor zover ze kaderen in het ‘normale beheer van uw privévermogen’. Het gaat daarbij overigens niet enkel over aandelen die u als belegger aanhoudt, maar ook over de aandelen van uw eigen vennootschap, die u verkoopt.
Meerwaarden op aandelen zijn in principe niet belastbaar!
Die regel bestaat al lang en daar is – voor alle duidelijkheid – niets aan veranderd! Het uitgangspunt is en blijft dus dat meerwaarden op aandelen bij particuliere beleggers NIET belast worden!
Met andere woorden, wanneer u als vermogende particulier een effectenportefeuille heeft waarbinnen u regelmatig aandelen koopt en verkoopt, dan zal uw ‘winst’ bij de verkoop van een pakket aandelen in principe niet belast worden.
"}},{"componentType":"paragraph","title":"Tenzij geen ‘normaal beheer’","richBody":{"value":"Inkomsten die behaald worden buiten het ‘normaal beheer van uw privévermogen’, zijn in principe belastbaar als een zogenaamd ‘divers inkomen’ (art. 90, al. 1, 9° WIB1992). Dergelijke inkomsten worden tegen 33% (plus pakweg 8% gemeentebelastingen) belast. In extreme gevallen kunnen dergelijke inkomsten zelfs als een ‘beroepsinkomen’ belast worden (dus tot 50% plus gemeentebelastingen en sociale bijdragen), maar daar gaan we hier niet verder op in.
Speculatie is geen normaal beheer
Dé vraag is natuurlijk wanneer er geen sprake meer is van een ‘normaal beheer’ van uw privévermogen. Wat dat betreft kunnen we u direct geruststellen: wanneer u als een normale en voorzichtige vermogende particulier (een ‘goede huisvader’) uw vermogen belegt, bijvoorbeeld voor een stuk in aandelen, een stuk in onroerend goed, een stuk in goud, een stuk in cash,… dan is er niets aan de hand. De regelmatige aan- en verkoop van effecten binnen uw effectenportefeuille valt dan perfect onder de noemer ‘normaal beheer’, en de ‘winsten’ die u behaalt bij de verkoop van aandelen zijn niet belastbaar.
Of er al dan niet sprake is van een normaal beheer van het privé-vermogen, moet op grond van de concrete feiten beoordeeld worden (zogenaamde ‘feitenkwestie’). Elementen die op een ‘abnormaal beheer’ kunnen wijzen zijn onder andere het gebruik van kennis die in een professioneel kader werd opgebouwd, externe financiering (leningen) om tot beleggingen te kunnen overgaan en overmatig investeren (ten aanzien van het totale vermogen).
Van ‘abnormaal beheer’ is er in de praktijk voornamelijk sprake bij ‘speculatie’. Het gaat dan om beleggers die zeer veel transacties doorvoeren of die buitensporige risico’s nemen om snelle winsten te boeken. Het gaat met andere woorden om een manier van beleggen die men niet aan een ‘normale en voorzichtige persoon’ (een ‘goede huisvader’) zou toeschrijven. In dat geval zal de ‘winst’ die bij dergelijke speculatieve transacties gemaakt wordt, belast worden tegen 33% (plus gemeentebelastingen).
"}},{"componentType":"paragraph","title":"Fiscus: kosten niet aftrekbaar!","richBody":{"value":"Stel nu dat u toch in een situatie terecht zou komen waarin er sprake is van ‘abnormaal beheer’, zodat de meerwaarden die u bij de verkoop van uw aandelen gerealiseerd heeft, belastbaar zijn als een divers inkomen. Op welk bedrag wordt u dan concreet belast?
De meerwaarde is het verschil tussen de aankoopprijs die u betaald heeft, en de verkoopprijs die u ontvangen heeft.
Stel dat u een aandeel koopt voor 100 euro. U verkoopt het korte tijd later voor 180 euro. U heeft voor 5 euro aan- en verkoopkosten en beheerskosten gemaakt. Wordt u dan op het brutobedrag van uw winst (80 euro) belast? Of op het nettobedrag, dus na aftrek van de gemaakte kosten (75 euro)?
Volgens de fiscus wordt u op het brutobedrag van uw winst belast (dus op 80 euro). Hij baseert zich daarvoor op de wet, die inderdaad vermeldt dat de kosten die u bij de transacties gemaakt heeft, niet aftrekbaar zijn van de belastbare meerwaarden op de aandelen. De wet zegt enkel dat de belastbare meerwaarde gelijk is aan het verschil tussen verkoop- en aankoopprijs (met soms een mogelijke revalorisatie voor heel oude aandelen), maar zegt niets over een mogelijke aftrek van gemaakte kosten.
Nochtans zijn bij alle andere inkomsten uit het abnormaal beheer van het privévermogen die als een ‘divers inkomen’ belast worden, de kosten wél aftrekbaar. Die andere inkomsten worden met andere woorden voor hun 'nettobedrag' in aanmerking genomen, dat is "het brutobedrag verminderd met de kosten waarvan de belastingplichtige het bewijs levert dat zij tijdens het belastbare tijdperk zijn gedaan of gedragen om die inkomsten te verkrijgen of te behouden" (art. 97, § 1 WIB1992).
De wet maakt met andere woorden een onderscheid naargelang de diverse inkomsten die voortvloeien uit het ‘abnormale beheer’ betrekking hebben op meerwaarden op aandelen, dan wel op andere transacties.
De vraag is dan ook of hier geen sprake is van een ongerechtvaardigde discriminatie tussen de verschillende bronnen van diverse inkomsten. Die vraag werd aan het Grondwettelijk Hof voorgelegd.
"}},{"componentType":"paragraph","title":"Rechtspraak: kosten wél aftrekbaar!","richBody":{"value":"De fiscus verdedigde zich door te stellen dat het verschil in behandeling verantwoord is omdat meerwaarden op aandelen uit 'abnormaal beheer’ voortvloeien uit een passieve activiteit waarvoor geen specifieke prestaties, infrastructuur, investeringen of andere kosten nodig zijn, terwijl (andere) occasionele winsten en baten uit 'abnormaal beheer’ voortvloeien uit een activiteit waarvoor men noodzakelijk kosten moet maken of investeringen moet doen.
Volgens de rechter zijn de gemaakte kosten aftrekbaar!
Het Hof was evenwel niet onder de indruk van deze argumentatie en stelt dat "a priori kan niet worden uitgesloten dat er kosten moeten worden gemaakt om [...] meerwaarden [op aandelen uit 'abnormaal' beheer] te verwezenlijken en niets kan verantwoorden dat die kosten, indien dat het geval is, niet kunnen worden afgetrokken van het belastbaar inkomen, terwijl kosten van dezelfde aard kunnen worden afgetrokken van het belastbaar inkomen wanneer dat wordt gevormd door [andere occasionele] winst of baten". Kortom: het verschil in behandeling schendt het grondwettelijk gelijkheidsbeginsel. De gemaakte kosten zijn dus wél aftrekbaar!
"}},{"componentType":"paragraph","title":"Gevolgen voor geviseerde beleggers?","richBody":{"value":"Dit arrest van het Grondwettelijk Hof heeft uiteraard belang voor toekomstige taxaties van speculatieve meerwaarden op aandelen (voortaan mag de fiscus enkel het nettobedrag belasten), maar ook voor taxaties uit het verleden! Werd u sinds 1 januari 2019 belast op de (speculatieve) meerwaarden die u behaald heeft bij de verkoop van aandelen, dan kunt u een stuk van de betaalde belasting terugvorderen (namelijk in de mate dat die belasting geen rekening houdt met de gemaakte kosten). Een arrest van het Grondwettelijk Hof wordt immers beschouwd als een ‘nieuw feit’ op grond waarvan een ambtshalve ontheffing van de teveel betaalde belasting gevraagd kan worden (raadpleeg daarvoor uw fiscaal adviseur).
Maar er is meer. Volgens bepaalde fiscalisten kunnen beleggers op basis van dit arrest niet alleen de kosten, maar ook eventuele verliezen op de speculatieve aandelentransacties, gerealiseerd in de vijf voorafgaande belastbare tijdperken, aftrekken van de meerwaarde! Of dat effectief zo is, zal evenwel de komende jaren moeten blijken uit de nieuwe rechtspraak die op dit arrest van het Grondwettelijk Hof gebaseerd is…
"}},{"componentType":"paragraph","title":"Conclusie","richBody":{"value":"Neem contact met ons op voor een vrijblijvende afspraak.
"}}]}}}