Net als in 2024 moeten we de ster onder de beleggingen van begin dit jaar zoeken bij het goud, en bij de edelmetalen in het algemeen. Die vertonen immers een stijging van meer dan 7% (in euro). Dat brengt hun winst op 47% en 37% sinds eind 2023!
De goudprijs doorbrak in maart de symbolische grens van 3.000 dollar (of bijna 2.750 euro). Dat wil zeggen dat een goudstaaf van 10 kilo nu ongeveer een miljoen dollar waard is, of het equivalent van 1.000 iPhones of 4 Lamborghini Urussen!
Als goud zo goed standhoudt ten opzichte van aandelen (de prijs van edelmetaal overtreft de MSCI-index van de belangrijkste aandelen wereldwijd met bijna 30% sinds eind 2023!), valt dat te verklaren door een combinatie van verschillende factoren.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"De invloed van de inflatie en de rentevoeten"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Eerst en vooral heeft COVID-19 beleggers opnieuw doen beseffen dat edelmetaal een goede bescherming biedt in periodes van economische instabiliteit. Want na de lockdown die werd opgelegd door de gezondheidscrisis en de bruuske stilstand van de economie kon het goud ervan profiteren om in augustus 2020 de kaap van de 2.000 USD/ounce te overschrijden, en dat voor het eerst in zijn geschiedenis.
"}},{"componentType":"paragraph","title":"De rol van de inflatie","richBody":{"value":"Vervolgens kon goud ook profiteren van een van zijn andere troeven: zijn rol van toevluchtsoord in tijden van inflatie. Door de zeer sterke daling van de rentevoeten van de centrale banken en de massale overheidsuitgaven om bedrijven en consumenten te ondersteunen tijdens de gezondheidscrisis heeft de economie zich pijlsnel hersteld nadat de lockdowns werden opgeheven.
De heropstart ging zo snel dat de bedrijven en toeleveringsketens, die tijdens de lockdown grondig verstoord werden, niet konden voldoen aan de vraag.
Ook de oorlog in Oekraïne en het conflict in het Midden-Oosten hebben de inflatie snel doen toenemen in 2021 en 2022. Deze conflicten zorgden voor een sterke stijging van de energieprijzen, maar ook van goederen waarvan de productie en het transport veel energie verslinden.
De opvering van de inflatie was zo sterk dat ze een piek bereikte zoals we die in de afgelopen 40 jaar nooit eerder hebben gezien!
Hoewel de inflatie in 2024 is afgenomen onder invloed van de renteverhogingen van de centrale banken en een herstel van het evenwicht tussen vraag en aanbod, hebben de prijzen van heel wat producten en grondstoffen hun niveau van voor de crisis niet opnieuw bereikt, en waarschijnlijk zal dat ook niet gebeuren! Deze situatie vormt dus nog steeds een vruchtbare voedingsbodem voor het goud.
Vooral omdat de terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis en van de republikeinen in het Congres, wier programma voornamelijk een verlaging van de belastingen, een verhoging van de douanerechten, een deregulatie en een belemmering van illegale immigratie viseert, ervoor zorgen dat we een nieuwe inflatiedruk kunnen verwachten.
"}},{"componentType":"paragraph","title":"De evolutie van de rentevoeten","richBody":{"value":"Het goud wordt ook sterk beïnvloed door de evolutie van de rentevoeten. Wanneer de markten een cyclus van renteverlagingen door de centrale banken beginnen te verwachten, en in actie beginnen te komen, schiet het edelmetaal omhoog. (zie grafiek)
Voor het eerst in meer dan vier jaar tijd heeft de Amerikaanse centrale bank (de Fed) zijn belangrijkste basisrente met drie herzieningen aan het eind van vorig jaar verlaagd (van 5,5% naar 4,5%) en zou ze die tegen eind 2025 moeten terugbrengen tot onder de grens van 4%.
Vermits zeven van de tien belangrijkste centrale banken momenteel in een cyclus van monetaire versoepeling zitten, is het begrijpelijk dat goud de belegger weet te verleiden. Omdat goud geen intresten opbrengt of dividenden uitkeert, ondervindt het minder ‘concurrentie’ van obligaties of aandelen.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/7a190c37-e5a8-42a2-a8b0-3a069a8f2400/Graph-OR-1-627x336","original":"https://assets.ing.com/m/485e4dbe9d6749f2/original/Graph-OR-1-627x336.jpg","extension":"jpg"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Een bescherming in een steeds meer versplinterde en met schulden overladen wereld"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"
De aanhoudende geopolitieke spanningen, die te wijten zijn aan de steeds duidelijkere breuklijnen tussen democratieën en autoritaire regimes en aan verschillende gewapende conflicten (in Oekraïne en het Midden-Oosten), zijn eveneens gunstig voor het goud.
"}},{"componentType":"paragraph","title":"Goud, een zekere waarde tegen sancties","richBody":{"value":"Met goud kunnen makkelijker eventuele sancties en het bevriezen van activa omzeild worden, die mogelijk aan de strijdende partijen worden opgelegd.
De beslissing van de Westerse landen om Rusland na het begin van de oorlog in Oekraïne sancties op te leggen door de reserves van de Russische centrale bank in het buitenland bij andere monetaire instellingen te bevriezen, heeft een directe impact gehad op de roebel en de dollar.
Door de Russische centrale bank te verbieden om uit deze oorlogskas te putten, wilden de Amerikanen en Europeanen het land verhinderen om de roebel te verdedigen, in de veronderstelling dat Rusland zich met een financiële en economische crisis geconfronteerd zou zien. Uiteindelijk is Rusland erin geslaagd om deze sancties te omzeilen en zijn nationale munt te stabiliseren. Deze gebeurtenis heeft duidelijk gemaakt dat het voor heel wat schatkistbewaarders noodzakelijk is om hun valutareserves te diversifiëren door meer op goud in te zetten.
Als de reserves die een land in het buitenland aanhoudt in het kader van sancties kunnen worden ingehouden, dan betekent dit dat hun veiligheid niet meer gegarandeerd is. Dat is een risico dat heel wat landen heeft doen nadenken. Vooral in opkomende markten: na de Aziatische crisis van 1997-1998 hebben heel wat staten besloten om hun reserves in dollars te verhogen om hun munt bij een crisis te kunnen verdedigen door dollars te verkopen.
Om zich aan de Amerikaanse invloed te onttrekken en hun afhankelijkheid van het groene bankbiljet te verkleinen, keren ze nu op hun stappen terug door zich op goud te richten.
Bovendien kijken veel ontwikkelde economieën tegen een problematische schuld aan, die de financiering van hun overheidspolitiek in gevaar brengt en het statuut van veilige haven van hun staatsobligaties ondermijnt.
Het is voor die regeringen dus aanlokkelijk om een ietwat inflatoir beleid te voeren, omdat inflatie als effect heeft dat ze de reële schuldlast vermindert. Want we weten dat wanneer er deflatie optreedt, de schuld blijft stijgen en dus meer en meer ondraaglijk wordt. En zoals gezegd: als er inflatie optreedt, heeft dit ook de neiging om goud te bevoordelen.
"}},{"componentType":"paragraph","title":"De centrale banken aan het roer","richBody":{"value":"Binnen deze context zijn er heel wat beleggers die zich laten verleiden door het gele metaal, onder wie ook de centrale banken. Zij hebben hun goudaankopen de laatste jaren drastisch verhoogd. Vele onder hen, zeker bij de BRICS (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika), willen zo het gewicht van de Amerikaanse dollar in hun valutareserves verminderen.
In 2022, 2023 en 2024 kochten de centrale banken respectievelijk 1.082, 1.037 en 1.030 ton goud, volumes die we nooit eerder hadden gezien! De jaarlijkse productie van de goudmijnen schommelt rond de 2.000 ton, we meten beter de enorme impact van de centrale banken op de markt.
De honger naar goud is zo groot dat wanneer we goud als valuta zouden beschouwen, dit 20% van de valutareserves van de centrale bankiers zou vertegenwoordigen, of met andere woorden net na de US-dollar zou komen (bijna 60 %) en boven de euro (20%).
Case: de centrale bank van China
Bij de centrale banken die het meest naar goud snakken, valt de Chinese bank op met aankopen van in totaal meer dan 310 ton sinds 2022.
De centrale banken van India (bijna 200 ton) en van Turkije (100 ton) blijken ook erg actief. China zou zijn goudvoorraden hebben uitgebreid van 1,8 % van zijn totale reserves in 2015 tot een beetje minder dan 5% vandaag. Wetende dat het goud dat door de centrale banken wordt aangehouden gemiddeld goed is voor 16% van hun totale reserves kunnen we hieruit afleiden dat China waarschijnlijk nog niet zal ophouden met de goudkoersen te beïnvloeden.
Zeker ook omdat de geopolitieke en commerciële spanningen tussen Peking en Washington nog niet direct zullen verdwijnen. China zou vandaag bijna 2.262 ton goud aanhouden, goed voor een waarde van circa 220 miljard dollar. Mocht het beslissen om de hoeveelheid goud in zijn kluizen te verdubbelen, zouden die aankopen bij de huidige prijzen stijgen tot 220 miljard dollar extra, wat een belangrijk hefboomeffect zou hebben op de goudkoersen.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/da9aefd5-c19b-4d35-8e49-95b297101160/Graph-OR-2","original":"https://assets.ing.com/m/3ae1fd1671e0d88e/original/Graph-OR-2.jpg","extension":"jpg"}},{"componentType":"paragraph","title":"Net zoals de beleggers!","richBody":{"value":"De centrale banken zijn niet de enigen die hun activa diversifiëren. De vraag naar goud voor beleggingsdoeleinden blijft ook sterk aanhouden en lijkt de 1.000 ton/jaar te gaan overschrijden.
We merken een grote activiteit bij de hedgefunds die hun ‘lange’ posities op goud (degene die via de optie- en termijnmarkten inzetten op een stijging van de goudkoers) bijna verdrievoudigd hebben ten opzichte van midden februari 2024.
Wat de indexfondsen betreft (EFT) die gekoppeld zijn aan fysiek goud: deze zagen hun totaal beheerd vermogen over dezelfde periode stijgen met 9%. Een teken dat de particuliere beleggers evenmin ongevoelig blijven voor de troeven van het gele metaal. Wetende dat dit bedrag 20% lager ligt in vergelijking met 2022, is er ook daar nog groeipotentieel voor de goudkoers.
Tot slot stellen we vast dat de onderhandse markt ook haar kookpunt bereikt, aangezien de goudaankopen die hieraan worden toegeschreven (460 ton) het afgelopen jaar met 753% zijn gestegen volgens de World Gold Council.
In tegenstelling tot wat Keynes dacht, is goud niet gewoon een ‘barbaars overblijfsel’! De outperformance van het edelmetaal toont aan dat het zeker zijn plaats heeft binnen een gediversifieerde portefeuille. Als we rekening houden met de explosie van de budgettaire tekorten en van de overheidsschuld van de landen, de enorme investeringen die nodig zijn in de transitie naar een koolstofarme wereld en de instabiele geopolitieke omgeving, dan verdient goud meer dan ooit zijn status van veilige haven!
Reden waarom de fondsbeheerders van ING het blijven opnemen in hun activaspreiding.