Zelden is het geopolitieke toneel zo ingrijpend veranderd als in de afgelopen jaren. Na de invasie van Oekraïne door Rusland en de handelsoorlog van Donald Trump, was het de beurt aan het conflict in het Midden-Oosten om olie op het vuur te gooien. In een poging te voorkomen dat Iran een kernbom zou ontwikkelen, voerde Israël op 13 juni een verrassingsaanval uit op een deel van de Iraanse nucleaire en militaire infrastructuur. Wat volgde was een twaalfdaagse oorlog waarin beide landen elkaar bestookten. Totdat de Verenigde Staten op 21 juni ingrepen door de Iraanse nucleaire installaties in Fordo, Natanz en Isfahan te bombarderen.
Ook al is het moeilijk te zeggen of de Amerikaans-Israëlische coalitie erin geslaagd is een fatale klap toe te brengen aan het Iraanse programma voor nucleaire verrijking met militaire doeleinden, heeft dit er toch toe geleid dat de verschillende betrokken partijen tot rede zijn gekomen en op 24 juni een staakt-het-vuren hebben bereikt. Daardoor is de geopolitieke onzekerheid op de financiële markten sterk afgenomen, net als de volatiliteit van risicovolle activa. Niet verrassend is dat de daling van de volatiliteit het duidelijkst zichtbaar is op de oliemarkt.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Terug naar rust op de oliemarkt…"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"De vrees voor een uitbreiding van het conflict in een regio waar een derde van de wereldwijde olieproductie geconcentreerd is, had aanvankelijk geleid tot een sterke stijging van de Brent-olieprijs, die opliep van $69 naar meer dan $80. De aankondiging van het einde van de vijandelijkheden heeft dan ook logischerwijs het omgekeerde effect gehad: de olieprijzen zijn gedaald naar $68.
Een opluchting die vooral te verklaren is door het feit dat de oliemarkt niet langer vreest voor de sluiting van de Straat van Hormuz.
Ter herinnering: deze zeeroute is goed voor bijna 25% van de wereldhandel in olie en 20% van de wereldhandel in vloeibaar aardgas.
De terugkeer van rust op de oliemarkt is des te beter te begrijpen omdat de olieprijzen vóór het uitbreken van de oorlog tussen Israël en Iran al een dalende trend vertoonden, aangezien de markt goed bevoorraad was.
De Organisatie van Olie-exporterende Landen en haar bondgenoten (“OPEC+”) heeft sinds het begin van het jaar haar olieproductie voortdurend verhoogd. In mei overschreed de productie zelfs het officiële productielimiet met 489.000 vaten per dag. Bovendien beschikt het kartel over een aanzienlijke overtollige productiecapaciteit (ongeveer 5 miljoen vaten per dag), die indien nodig had kunnen worden ingezet om het eventuele wegvallen van Iraanse olie te compenseren – Iran exporteert ongeveer 1,7 miljoen vaten per dag.
Op de aandelenmarkten zorgt de afname van de spanningen tussen Israëli’s en Iraniërs en de daling van de olieprijzen uiteraard voor opluchting, maar dit bevestigt vooral dat beleggers gelijk hadden door kalm te blijven. De MSCI-index van de belangrijkste wereldwijde aandelen verloor sinds het begin van de vijandelijkheden minder dan 1% (in euro) en stond minder dan 3% lager dan zijn piek in mei. Sinds de aankondiging van het staakt-het-vuren is de index met meer dan 1% gestegen en heeft hij een nieuw historisch record bereikt wanneer hij in Amerikaanse dollars wordt genoteerd.
Daarentegen worden zogenoemde veilige havens in tijden van instabiliteit, zoals goud en de meest veilige obligaties, geconfronteerd met enige winstnemingen.
Dat is logisch wanneer de risicoperceptie afneemt.
De recente gebeurtenissen pleiten voor een stabilisatie van de olieprijzen, op voorwaarde natuurlijk dat er duurzaam vrede komt tussen Israël en Iran en dat er geen dreiging meer is van een sluiting van de Straat van Hormuz. Op dit moment lijkt het risico op een verstoring van de olievoorziening van de baan. Maar de volatiliteit op de oliemarkt zou nog niet volledig verdwenen kunnen zijn. De wapens doen zwijgen is één ding, duurzame vrede tot stand brengen is iets anders!
Ter herinnering: de risicopremie die in de olieprijzen is verrekend, bereikte op 23 juni een piek van bijna 10 dollar per vat, maar kende in het verleden veel grotere uitschieters. Tijdens de belangrijkste geopolitieke crisissen sinds 2016 steeg die premie tot 25 à 30 USD per vat. In maart 2022, kort na de invasie van Oekraïne door Rusland, piekte ze zelfs op 58 USD!
Bovendien staan er tal van handelsdeadlines op de agenda. Op 9 juli eindigt de onderhandelingsperiode tussen Europa en de Verenigde Staten. Hoewel een minimuminvoerheffing van 10% vrijwel zeker lijkt, is het risico reëel dat dit tarief oploopt tot 50% als er geen akkoord wordt bereikt. In augustus zullen ook de Chinees-Amerikaanse onderhandelingen hun ontknoping kennen. Ook daar zijn de risico’s op verstoringen aanzienlijk.
Ook op begrotingsvlak lopen de spanningen hoog op. In de Verenigde Staten schat het Congressional Budget Office dat het schuldenplafond tegen augustus bereikt zal worden. Er wordt gesproken over een verhoging met 4 tot 5 biljoen dollar, maar politieke tegenstellingen bemoeilijken de besluitvorming. Tegelijkertijd wil de regering Trump de vennootschapsbelasting verlagen van 21% naar 15%, wat de schatkist nog eens 600 miljard dollar zou kosten. In Europa zou de begrotingskwestie eveneens tot politieke instabiliteit kunnen leiden, vooral in Frankrijk, waar een begrotingsaanpassing van 40 miljard euro nog steeds op zich laat wachten.
In dit klimaat lijkt het verstandig om bepaalde activa in portefeuille te houden die, zoals goud en obligaties van hoge kredietkwaliteit, een stabiliserende rol kunnen spelen bij een hernieuwde toename van de risicoperceptie.
Wat aandelen betreft — die sinds hun dieptepunt op 8 april een spectaculaire stijging hebben doorgemaakt (+14% in euro voor de MSCI-index van de belangrijkste wereldwijde aandelen) — blijft de beleggingsstrategie gericht op sectoren met sterke winstvooruitzichten, zoals technologie en financiën.
"}},{"componentType":"cta","textLink":{"text":"Vragen? Onze experts staan ter beschikking","url":"https://www.ing.be/nl/particulieren/diensten/contacteer-ons-afspraak"}}]},"hasMacro":false,"id":"939d1a68-178c-4208-a248-28d681cce35a","localeString":"nl-BE","mainHeaderZone":{"backLink":{"textLink":{"text":"Economie en beursnieuws","url":"/nl/particulieren/nieuws/economie-en-beursnieuws"}},"componentType":"editorialHeader","coreHeader":{"body":"De tussenkomst van de Verenigde Staten in de oorlog tussen Israël en Iran, die sinds 13 juni woedt, lijkt de twee hoofdrolspelers tot rede te hebben gebracht en heeft geleid tot een staakt-het-vuren. Deze de-escalatie van het conflict gaat gepaard met een daling van de olieprijzen, die net zo snel verloopt als de stijging die werd veroorzaakt door het uitbreken van de vijandelijkheden. Wat is de impact hiervan op de financiële markten en de beleggingsstrategie? U vindt het antwoord op deze vraag in de onderstaande analyse…\"","headerImage":{"extension":"jpg","original":"https://assets.ing.com/m/182f12d8e5fc31e6/original/Street-of-Hormuz.jpg","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/07ac7017-8def-45f7-a30b-a711b31e3a52/Street-of-Hormuz","type":"image","width":1920},"title":"Het Midden-Oosten onder spanning"},"date":"2025-06-25","readingTime":5},"publishDate":"2025-06-26T09:03:12.552+02:00"}}