Toenemende perioden van droogte hebben een steeds grotere invloed op de prestaties van waterkrachtcentrales. Dit is des te verontrustender omdat er helaas maar weinig hernieuwbare alternatieven zijn die even flexibel en wijdverspreid zijn. Waterkrachtcentrales wekken meer elektriciteit op dan windmolens en zonnepanelen samen. Eind 2021 vertegenwoordigde hydro-elektriciteit bijna 40% van de mondiale productie van hernieuwbare energie (3.064 gigawatt), met een capaciteit van 1.230 GW. Zonne-energie had maar een capaciteit van 849 GW, windmolens slechts 825 GW, bio-energie 143 GW, geothermie 16 GW en getijdenenergie 524 MW. In landen als Noorwegen en Brazilië wekken waterkrachtcentrales zelfs meer dan de helft van de gebruikte elektriciteit op. Bovendien zouden grote stuwdammen “betrouwbaarder” zijn omdat ze gemiddeld 42% van de tijd elektriciteit kunnen produceren. Windmolens doen dat volgens de gegevens van Bloomberg 25% van de tijd, zonnepanelen slechts 12%. Een ander voordeel is dat netbeheerders ze kunnen inzetten als aanvullende energiebron, omdat ze – net als steenkool- of gascentrales – in geval van nood bijna onmiddellijk geactiveerd kunnen worden.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Verontrustende voorbeelden"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Er zit dus veel potentieel in hydro-elektriciteit. Behalve als er te weinig water is natuurlijk.
De enorme turbines van de drieklovendam in de Yangtze leveren genoeg energie om de Filipijnen van elektriciteit te voorzien. Vorige zomer was het echter akelig stil rond de grootste elektriciteitscentrale ter wereld, en er bulderde geen water uit de turbines. Door de hittegolf en de droogte in gebieden stroomopwaarts van de stuwdam stond de Yangtze opvallend lager. In de provincie Hubei stond het waterpeil op zijn laagste punt sinds 1865 of zelfs nog lager. Het peil van het stuwmeer zakte dus naar een minimum, en de centrale wekte beduidend minder elektriciteit op. China is – met ruime voorsprong – de grootste leverancier van hydro-elektriciteit: het land produceert 1.300 terawattuur (TWh) per jaar en levert bijna 30% van alle hydro-elektriciteit ter wereld. In augustus 2022 alleen al is de activiteit van China met 30% afgenomen. In Sichuan, een provincie die ongeveer zo groot is als Duitsland en waar de hitte het ergst was, daalde de elektriciteitsproductie zelfs met 50%.
In Californië, in Brazilië, in Duitsland … overal daalt het waterpeil van stromen en rivieren die uitmonden in stuwmeren, door extreme hittegolven en droogte. In Europa is de productie van hydro-elektriciteit tussen januari en september 2022 zelfs met 75 terawattuur gedaald: dat is meer dan het jaarlijkse elektriciteitsverbruik van Griekenland! De inwoners van het westen van de Verenigde Staten maakten vorig jaar de ergste droogte in de geschiedenis mee, waardoor de elektriciteitsproductie in september en oktober haar laagste niveau in zes jaar bereikte. In Brazilië is meer dan 60% van de elektriciteit afkomstig van waterkracht. Door de droogte zat het land door zijn voorraad heen en moest het meer elektriciteit invoeren uit buurlanden Uruguay en Argentinië. Bovendien moest het duurdere fossiele brandstoffen kopen om het energietekort op te vangen. Het feit dat er deze winter weinig sneeuw viel in de Europese bergen, belooft ook weinig goeds voor het Middellandse Zeegebied. Sommige landen in die regio moeten nu al op water besparen.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Minder populair"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Omdat de situatie zo dramatisch is, beginnen energie-experts de traditionele rol van hydro-elektriciteit als belangrijkste, betrouwbare en snelle groene energiebron in vraag te stellen. Vorige zomer werd duidelijk dat het risico bestaat dat hydro-elektrische stuwdammen door extremere droogteperiodes minder beschikbaar zullen zijn en dat we ze minder flexibel zullen kunnen inzetten, vooral in regio’s als het zuidwesten van China en het westen van de Verenigde Staten. Onrechtstreeks kan deze situatie ook gevolgen hebben voor zowel de opbrengsten van stuwdammen als de betrouwbaarheid van het elektriciteitsnet dat daarmee samenhangt.
"},"alignedImage":{"position":"bottom","transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/3df29f2b-1e99-439e-84ad-c17449c96d1c/hydroelektriciteit-grafiek-NL","original":"https://assets.ing.com/m/606d29d0ff9ad4b0/original/hydroelektriciteit-grafiek-NL.jpg","extension":"jpg"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Sociale en ecologische bedenkingen"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Daarnaast zouden stuwdammen ook ecosystemen verstoren: doordat er minder gebieden onder water staan, sterven bepaalde soorten uit die in het water leven. Megaprojecten stoten ook vaak op kritiek omdat de lokale bevolking hierdoor moet verhuizen. In het geval van de drieklovendam werden meer dan 1,3 miljoen mensen uit hun huizen gezet.
"}},{"componentType":"sectionTitle","title":"Alternatieve rol?"},{"componentType":"paragraph","richBody":{"value":"Waterkrachtcentrales zouden zich in de toekomst kunnen toespitsen op hun rol als pompcentrales. Hierbij wordt water uit een lager spaarbekken naar een hoger spaarbekken gepompt in periodes waarin er te veel elektriciteit wordt geproduceerd. Wanneer opnieuw meer elektriciteit nodig is, laat men het water weer naar beneden stromen, zodat de turbines in het hogere spaarbekken gaan draaien. Deze technologie kan gecombineerd worden met wind- en zonne-energie om 24/24 koolstofvrije elektriciteit te leveren. Aangezien pompcentrales gesloten ketens zijn, hebben periodes van droogte een kleinere impact.
In deze context kunnen we verwachten dat energiebedrijven in landen met weinig waterkrachtturbines meer zullen investeren in kernenergie of in batterijen om wind- en zonne-energie op te slaan. Zonnepanelen laten drijven op stuwmeren kan ook interessant zijn om elektriciteit op te wekken en verdamping te vertragen wanneer de zon schijnt.
Dit voorbeeld toont aan dat er een belangrijke rol is weggelegd voor bedrijven die gespecialiseerd zijn in schone technologieën en hernieuwbare of koolstofarme energie. Hoewel ze het in 2021 en 2022 minder goed deden op de beurs, bieden ze milieubewuste beleggers potentieel interessante rendementen.
Neem contact met ons op voor meer informatie, een vrijblijvende afspraak of telefonisch advies.
"}}]},"complementaryZone":{"flexComponents":[{"componentType":"sectionTitle","title":"Ook interessant!"},{"componentType":"cards","cards":[{"componentType":"productCard","cardType":"product","cardSize":"small","title":"Outline Magazine","intro":"Lees het hier","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/4b7a3aef-f406-4f07-b1f7-0d5878281730/outline-1920","type":"image","width":1920,"original":"https://assets.ing.com/m/5d9fff8a851f60c/original/outline-1920.jpg","extension":"jpg"},"link":{"url":"/nl/private-banking/nieuws/uw-outline-magazine"}},{"componentType":"articleCard","cardType":"article","cardSize":"medium","title":"Aardgas, een wapen in de nieuwe koude oorlog","body":"Artikel | De nieuwe confrontatie tussen grootmachten die we nu meemaken, leidde tot een energiecrisis waarin aardgas een centrale rol speelt.","image":{"transformBaseUrl":"https://assets.ing.com/transform/228309bf-40aa-43fb-aee0-3f928696c1f1/Metal-pipeline-zigzagging-through-a-scenic-panorama-landscape-creating-smoke","type":"image","width":7952,"altTextEN":"\"\"","altTextNL":"\"\"","altTextFR":"\"\"","altTextDE":"\"\"","original":"https://assets.ing.com/m/35098d945789ba51/original/Metal-pipeline-zigzagging-through-a-scenic-panorama-landscape-creating-smoke.jpg","extension":"jpg"},"date":"2023-01-22","link":{"url":"/nl/particulieren/mijn-vermogen-beheren/beleggingsacademie/investeren-in-energie"}}]}]}}}